Trafik Kazası Davaları
Araç Değer Kaybı Tazminatı: Kimler, Nasıl ve Ne Zaman İsteyebilir?
Kazadan sonra onarılan aracınız artık daha düşük fiyata mı satılıyor? Değer kaybı tazminatının şartları, hesaplanması, başvuru süreci ve sık karşılaşılan itirazlar.
Av. Emre KülcüKurucu avukat
3 dk okuma
Kazaya karışan bir araç ne kadar iyi onarılırsa onarılsın, ikinci el piyasasında “hasar kayıtlı” olarak alıcı bulur ve çoğu zaman daha düşük fiyata satılır. Kusursuz ya da az kusurlu sürücü için bu fark, onarım bedelinden ayrı bir zarardır ve değer kaybı tazminatı olarak karşı tarafın sigortasından istenebilir.
Kısaca
- Değer kaybı, aracın kaza öncesi değeri ile onarım sonrası piyasa değeri arasındaki farktır.
- Kusurlu aracın zorunlu trafik sigortasından, karşı tarafın kusuru oranında istenir.
- Önce sigorta şirketine yazılı başvuru yapılmalıdır; sonra dava ya da tahkim yolu açılır.
- Zamanaşımı, zararın ve sorumlunun öğrenilmesinden itibaren iki yıldır.
Değer kaybı nedir?
Değer kaybı, kazadan önce sahip olduğu piyasa değeriyle kaza ve onarım sonrasındaki piyasa değeri arasındaki farktır. Bu zararın kaynağı, onarımın kalitesi değil, aracın kazaya karışmış olmasının piyasada yarattığı güven kaybıdır. Bu nedenle onarım masraflarının karşılanmış olması, ayrıca değer kaybı istenmesine engel değildir.
Kimler isteyebilir?
Kazada tam kusurlu olmayan araç sahibi, karşı aracın zorunlu mali sorumluluk sigortasından değer kaybı isteyebilir. Tazminat karşı tarafın kusur oranı kadar ödenir: karşı taraf yüzde yetmiş beş kusurluysa, belirlenen değer kaybının yüzde yetmiş beşi talep edilebilir. Kendi kusuru tam olan sürücü değer kaybı isteyemez.
Nasıl hesaplanır?
Değer kaybı; aracın markası, modeli, yaşı, kilometresi, hasarın büyüklüğü ve yeri, değişen ya da boyanan parçalar, daha önceki hasar kayıtları ve piyasa koşulları dikkate alınarak bilirkişi tarafından belirlenir. Anayasa Mahkemesi’nin konuya ilişkin kararlarından sonra, sigorta genel şartlarındaki hesaplama yöntemi tek başına bağlayıcı kabul edilmemekte; zararın gerçek piyasa değerleri üzerinden belirlenmesi esas alınmaktadır.
Uygulamada sigorta şirketleri yüksek kilometre, önceki hasar kaydı ya da yalnızca küçük parçaların değişmesi gibi gerekçelerle değer kaybı ödemesini reddedebilmekte veya düşük tutarlar önerebilmektedir. Bu itirazların her biri somut aracın piyasa koşullarına göre ayrıca değerlendirilmelidir.
Başvuru süreci
- Belgeleri hazırlayın: Kaza tespit tutanağı ya da kolluk raporu, ruhsat ve ehliyet, onarım faturaları, ekspertiz raporu, hasar fotoğrafları ve banka hesap bilgisi.
- Sigortaya yazılı başvuru: Karşı aracın trafik sigortası şirketine değer kaybı talebiyle başvurun.
- On beş gün bekleyin: Şirket bu süre içinde yanıt vermezse ya da teklif yetersizse bir sonraki aşamaya geçilir.
- Dava ya da tahkim: Talep, Sigorta Tahkim Komisyonu’na ya da mahkemeye götürülür; bağımsız bilirkişi değer kaybını belirler.
Tahkim ve mahkeme yolunun avantajlarını karşılaştırmak ve başvuru ücretini görmek için sigorta tahkim ücreti hesaplama aracını kullanabilirsiniz.
Sık karşılaşılan hatalar
- Aracı onarımdan önce satmak: Hasarın ve değer kaybının tespiti zorlaşır.
- Kaza tespit tutanağındaki kusur beyanlarını dikkatsizce imzalamak.
- Sigortanın düşük ödeme teklifini “tüm haklarımı aldım” içerikli bir ibraname ile kabul etmek.
- İki yıllık zamanaşımı süresini, sigortanın oyalaması nedeniyle kaçırmak.
Bilinmesi gereken süreler
- 15 gün
- Sigorta yanıtı: yazılı başvurudan itibaren.
- 2 yıl
- Zamanaşımı: zararın ve sorumlunun öğrenilmesinden itibaren (her hâlde kaza tarihinden itibaren on yıl).
Sık sorulan sorular
Kasko değer kaybını öder mi?
Kasko poliçeleri kural olarak değer kaybını kapsamaz. Değer kaybı, karşı tarafın zorunlu trafik sigortasından ya da doğrudan kusurlu sürücü ve işletenden istenir.
Kiralık ya da şirket aracında değer kaybını kim ister?
Değer kaybı aracın malikine ait bir zarardır; bu nedenle talep, ruhsatta malik olarak görünen kişi ya da şirket tarafından yapılır.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır ve yayımlandığı tarihteki mevzuata göre hazırlanmıştır. Her olayın kendine özgü koşulları farklı sonuçlar doğurabileceğinden, somut durumunuz için bir avukata danışmanızı öneririz.
